Dòng tiền chỉ đến trực tiếp với những hộ có người đi. Nhưng tác động của nó không dừng ở đó — nó lan ra theo hai cách rất khác nhau, một tích cực và một phức tạp hơn.
Hiệu ứng lan toả qua chi tiêu
Tiền nhận được chi ra tại địa phương, và nó trở thành thu nhập của người bán hàng, thợ xây, người cung cấp dịch vụ.
Nghĩa là một phần lợi ích đến với những người không có ai đi — qua kênh sức mua của cộng đồng.
Hiệu ứng này mạnh nhất ở những nơi mà phần lớn chi tiêu là cho hàng hoá và dịch vụ sản xuất tại chỗ, và yếu hơn ở nơi mà phần lớn là hàng nhập.
Và nó có tác động rõ nhất tới việc làm phi nông nghiệp ở khu vực nông thôn — một hiệu ứng được ghi nhận trong nhiều nghiên cứu.
Hiệu ứng lên giá cả tại chỗ
Đây là mặt phức tạp hơn và cần được nêu.
Khi sức mua ở một địa phương tăng mà nguồn cung một số thứ không tăng tương ứng, giá của chúng lên.
Đất và nhà ở là ví dụ rõ nhất, vì nguồn cung của chúng gần như cố định trong ngắn hạn.
Hệ quả: những hộ không nhận tiền chịu mức giá cao hơn mà không có nguồn thu tăng tương ứng.
Đây là một tác động phân phối thật, và mức độ của nó phụ thuộc vào tỉ trọng của dòng tiền trong nền kinh tế địa phương.
Hiệu ứng so sánh xã hội
Trong một cộng đồng nhỏ, sự khác biệt về mức sống giữa hộ có người đi và hộ không có trở nên nhìn thấy được.
Điều đó có hai tác động ngược nhau.
Một mặt, nó tạo động lực: thấy con đường ấy khả thi làm tăng đầu tư vào giáo dục và tăng nguyện vọng đi ở những hộ khác.
Mặt khác, nó có thể tạo ra căng thẳng xã hội khi khoảng cách rộng ra trong một cộng đồng vốn tương đối đồng đều trước đó.
Cả hai tác động đều được ghi nhận, và cán cân giữa chúng phụ thuộc vào bối cảnh xã hội cụ thể.
Tác động lên cung lao động tại chỗ
Một hiệu ứng ít trực giác và được tranh luận nhiều.
Có quan sát cho thấy ở những hộ nhận tiền đều đặn, một số thành viên giảm tham gia lao động — đặc biệt ở những công việc có thu nhập thấp.
Một cách đọc: đó là tác động tiêu cực lên cung lao động.
Một cách đọc khác: đó là việc người ta chuyển thời gian sang học tập, sang chăm sóc gia đình, hoặc sang những hoạt động có giá trị nhưng không được tính là lao động có trả công.
Cả hai cách đọc đều có bằng chứng, và phân biệt chúng đòi dữ liệu chi tiết mà thường không có — nên đây là một trong những chỗ mà các nghiên cứu chưa thống nhất.
Hiệu ứng lên giáo dục
Đây là tác động dài hạn được ghi nhận rõ nhất.
Trẻ em ở những hộ nhận tiền có xu hướng đi học lâu hơn — vì có tiền đóng học và vì áp lực phải lao động sớm giảm.
Nhưng có một tác động ngược ở một số bối cảnh: khi con đường ra nước ngoài trông khả thi hơn con đường học tập trong nước, một số thanh niên rời trường sớm để chuẩn bị đi.
Hai tác động ngược nhau này cùng tồn tại, và cán cân phụ thuộc vào việc con đường nào có vẻ dẫn tới đâu trong mắt người trẻ ở đó.
Điều suy đoán được và điều không
Suy đoán được: sẽ có hiệu ứng lan toả qua chi tiêu, vì cơ chế của nó là cơ chế kinh tế cơ bản.
Suy đoán được: sẽ có áp lực lên giá của những thứ có nguồn cung cố định, đặc biệt là đất và nhà ở.
Không suy đoán được: cán cân ròng cho một cộng đồng cụ thể, vì nó phụ thuộc vào cơ cấu kinh tế địa phương và vào tỉ trọng dòng tiền.
Và không suy đoán được: tác động lên cung lao động, vì ngay cả cách diễn giải dữ liệu hiện có cũng chưa thống nhất.
Các nghiên cứu về tác động của kiều hối ở cấp hộ gia đình và cộng đồng được công bố bởi các viện nghiên cứu phát triển và tổ chức quốc tế — hãy tham khảo tại chính nguồn ấy.
Hộ không nhận tiền có được lợi gì không?
Có, qua hiệu ứng lan toả — tiền được chi tại địa phương trở thành thu nhập của người bán hàng, thợ và người cung cấp dịch vụ.
Có tác động tiêu cực nào lên hộ không nhận không?
Có — giá của những thứ có nguồn cung cố định như đất và nhà ở tăng, trong khi họ không có nguồn thu tăng tương ứng.
Hiệu ứng so sánh xã hội tác động thế nào?
Theo hai hướng ngược nhau: tạo động lực đầu tư vào giáo dục, nhưng cũng có thể tạo căng thẳng khi khoảng cách rộng ra.
Tác động lên giáo dục là gì?
Trẻ em ở hộ nhận tiền có xu hướng đi học lâu hơn, nhưng ở một số bối cảnh có tác động ngược khi con đường ra nước ngoài trông khả thi hơn con đường học.
